Skip to main content

Empatalk

Inteligencja emocjonalna dla developerów — poza buzzwordem | Soft Skills w IT (15/32)

Wprowadzenie

Myślę, że inteligencja emocjonalna to jedna z najważniejszych i najbardziej niedocenianych umiejętności w branży IT.

Zwłaszcza dlatego, że wielu ludzi wciąż nieświadomie oddziela:

•  logikę,

•  emocje,

•  profesjonalizm,

•  i psychologię człowieka

jakby działały niezależnie od siebie.

Ale szczerze — ciągle na siebie oddziałują.

Każde:

•  spotkanie,

•  code review,

•  deadline,

•  niezgoda,

•  sesja feedbacku,

•  sprint planning,

•  albo dyskusja architektoniczna

ma pod techniczną warstwą warstwę emocjonalną.

Ciekawe, prawda?

Nawet środowiska zbudowane wokół technologii są wciąż głęboko ludzkie.

A ludzie to istoty emocjonalne.

Co naprawdę oznacza inteligencja emocjonalna

Na pierwszy rzut oka inteligencja emocjonalna może brzmieć abstrakcyjnie.

Ale myślę, że można ją uprościć do kilku zdolności:

•  rozumienia własnych emocji,

•  regulowania reakcji,

•  obserwowania emocji u innych,

•  skutecznej komunikacji,

•  i świadomej nawigacji w relacjach.

To znacznie więcej niż „bycie miłym”.

Właściwie emocjonalnie inteligentni ludzie czasem komunikują trudne prawdy bardzo bezpośrednio.

Różnica polega na tym, że robią to świadomie, a nie impulsywnie.

I to całkowicie zmienia jakość interakcji.

Warto też pamiętać, że popularne modele IE mają mieszaną trafność predykcyjną — szczególnie w kontekście wyników zawodowych. To nadal użyteczna soczewka, ale nie magiczna formuła sukcesu.

Samoświadomość

Myślę, że samoświadomość to fundament inteligencji emocjonalnej.

Bo bez zrozumienia siebie nieświadomie projektujemy emocje na innych ludzi i sytuacje.

Na przykład:

•  stres może stać się drażliwością,

•  niepewność defensywnością,

•  wyczerpanie emocjonalnym dystansem,

•  strach kontrolą,

•  frustracja agresją.

Ciekawe, że wielu ludzi wierzy, że reaguje „obiektywnie”, podczas gdy emocje cicho wpływają na percepcję pod spodem.

Dlatego zwolnienie i uczciwa obserwacja siebie stają się niezwykle cenne.

Regulacja emocji

Kolejna niezwykle ważna umiejętność to regulacja emocji.

Nie tłumienie.

Myślę, że ta różnica ma duże znaczenie.

Tłumienie emocji zwykle tworzy napięcie wewnętrzne.

Regulacja oznacza:

•  obserwowanie emocji,

•  rozumienie ich,

•  i świadomą odpowiedź zamiast automatycznej reakcji.

Na przykład:

•  pauza przed emocjonalną odpowiedzią,

•  opóźnienie ważnej decyzji pod stresem,

•  pytania doprecyzowujące,

•  rozpoznawanie triggerów emocjonalnych,

•  albo dystans od impulsywnych myśli.

Te małe działania mogą całkowicie zmienić kierunek komunikacji i współpracy.

Empatia

Myślę, że empatia to jedno z najsilniejszych praktycznych narzędzi inteligencji emocjonalnej.

Zwłaszcza w teamworkie.

Bo ludzie doświadczają rzeczywistości inaczej.

Ktoś może reagować emocjonalnie nie dlatego, że jest:

•  irracjonalny,

•  trudny,

•  albo niekompetentny,

ale dlatego, że:

•  czuje się przytłoczony,

•  źle zrozumiany,

•  niepewny,

•  wyczerpany,

•  albo emocjonalnie niebezpiecznie.

Empatia nie oznacza zgadzania się ze wszystkim.

Oznacza próbę zrozumienia kontekstu za zachowaniem.

I szczerze — zrozumienie kontekstu często dramatycznie zmienia komunikację.

Inteligencja emocjonalna i konflikt

Fascynująca rzecz: emocjonalnie inteligentni ludzie zwykle inaczej podchodzą do konfliktów.

Nie idealnie.

Wciąż są ludźmi.

Ale częściej:

•  zwalniają,

•  zadają pytania,

•  obserwują emocje,

•  uważnie słuchają,

•  i oddzielają problem od tożsamości.

Tymczasem emocjonalnie reaktywne konflikty często stają się:

•  defensywne,

•  impulsywne,

•  napędzane ego,

•  albo szybko eskalują emocjonalnie.

Ciekawe, prawda?

Ta sama niezgoda może dać zupełnie inny wynik w zależności od regulacji emocji osób zaangażowanych.

Bezpieczeństwo psychologiczne — znowu

Wiem, że ten temat wraca często, ale inteligencja emocjonalna i bezpieczeństwo psychologiczne — klimat, w którym można podejmować ryzyko interpersonalne — są głęboko powiązane.

Emocjonalnie inteligentne zespoły zwykle tworzą środowiska, w których ludzie mogą:

•  zadawać pytania,

•  przyznawać się do błędów,

•  wyrażać obawy,

•  nie zgadzać się z szacunkiem,

•  i komunikować się uczciwie.

Bez strachu przed upokorzeniem.

I szczerze — to poprawia zarówno zdrowie emocjonalne, jak i wyniki techniczne długoterminowo.

Bo strach pochłania uwagę.

Tymczasem bezpieczeństwo emocjonalne tworzy przestrzeń na:

•  uczenie się,

•  współpracę,

•  kreatywność,

•  i uczciwą komunikację.

Inteligencja emocjonalna w leadership

Myślę, że inteligencja emocjonalna staje się jeszcze ważniejsza w rolach leaderskich.

Bo liderzy ciągle wpływają na emocjonalną atmosferę w zespołach.

Nie tylko przez:

•  decyzje,

•  procesy,

•  albo strategię,

ale też przez:

•  reakcje,

•  styl komunikacji,

•  emocjonalną konsekwencję,

•  i umiejętność regulowania presji.

Na przykład:

spokojny lider w stresującej sytuacji często emocjonalnie stabilizuje cały zespół.

Reaktywny lider może nieświadomie bardzo szybko rozprzestrzeniać lęk w środowisku.

A ludzkie układy nerwowe naturalnie synchronizują się z otaczającą energią emocjonalną.

Logika i emocje są połączone

Jedna rzecz, w którą mocno wierzę: logika i emocje to nie przeciwieństwa.

Ciągle na siebie oddziałują.

Na przykład:

•  stres redukuje elastyczność poznawczą,

•  strach zawęża percepcję,

•  bezpieczeństwo emocjonalne poprawia kreatywność,

•  przewlekła presja obniża jakość komunikacji.

Nawet podejmowanie decyzji staje się emocjonalnie zniekształcone pod wystarczającym napięciem.

Dlatego emocjonalnie zdrowe środowiska zwykle poprawiają też wyniki techniczne.

Nie dlatego, że emocje zastępują logikę.

Ale dlatego, że zregulowane układy nerwowe myślą jaśniej.

Dojrzałość emocjonalna i ego

Myślę, że inteligencja emocjonalna wymaga też redukowania niezdrowego przywiązania do ego.

Zwłaszcza w branżach mocno związanych z ekspertyzą i wynikami.

Emocjonalnie dojrzali ludzie zwykle stają się bardziej komfortowi z:

•  feedbackiem,

•  niepewnością,

•  zadawaniem pytań,

•  zmianą zdania,

•  przyznawaniem się do błędów,

•  i ciągłym uczeniem się.

Dlaczego?

Bo ich tożsamość mniej zależy od ciągłego udawania perfekcji.

I szczerze — to tworzy znacznie zdrowszą dynamikę współpracy.

Inteligencja emocjonalna to praktyka

Kolejna ważna rzecz:

inteligencja emocjonalna to nie statyczna cecha.

To umiejętność.

Co znaczy, że można ją poprawiać przez:

•  obserwację,

•  refleksję,

•  terapię,

•  trudne doświadczenia,

•  feedback,

•  mindfulness,

•  praktykę komunikacji,

•  i samoświadomość.

I szczerze — wielu emocjonalnie dojrzałych ludzi wypracowało te umiejętności przez bolesne doświadczenia, a nie tylko teorię.

Wzrost rzadko dzieje się wyłącznie w strefie komfortu.

Podsumowanie

Myślę, że inteligencja emocjonalna to jedna z najsilniejszych długoterminowych przewag w branży IT.

Nie tylko dlatego, że poprawia:

•  komunikację,

•  leadership,

•  teamwork,

•  rozwiązywanie konfliktów,

•  i współpracę.

Ale też dlatego, że poprawia relację z samym sobą.

A to naturalnie wpływa na wszystko inne.

Może inteligencja emocjonalna to nie stawanie się emocjonalnie idealnym albo wiecznie spokojnym.

Może chodzi o coraz większą świadomość:

•  siebie,

•  innych,

•  i emocjonalnej dynamiki dziejącej się ciągle pod codziennymi interakcjami.

Bo w końcu — za każdą architekturą, spotkaniem, sprintem, feature'em i pull requestem wciąż stoją ludzkie emocje, które cicho kształtują cały proces.

A może najzdrowsze zespoły to nie te bez emocji.

Może to te, w których emocje są rozumiane, szanowane i regulowane na tyle świadomie, by wspierać współpracę zamiast ją niszczyć.

Dzięki!

Seria Soft Skills

Część 15 z 32. Więcej na blogu Empatalk lub ankieta DNA komunikacji: empatalk.app/survey.

Źródła i dalsza lektura

•  Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly. https://doi.org/10.2307/2666999

•  Morgeson, F.P., et al. (2007). Are we getting fooled again? Coming to terms with limitations in the use of personality tests for personnel selection. Personnel Psychology. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2007.00087.x